Het 'Sjlap ge-Loel-Pietje

Sinds enige tijd is er een FaceBookpagina van Koel-Pietje. Op die pagina plaatste(n) de pagina-eigenaar (of - eigenaren) aanvankelijk AI-plaatjes van koelpietjes zoals die ook bij het Nederlands Mijnmuseum te zien zijn. Ze zitten op een draad die over de Dr. Poelsstraat in Heerlen is gespannen. Daarmee was de persoon of waren de mensen achter de pagina in overtreding omdat hij/zij gebruik maakten van het koelpietje van kunstenaar Streetart Frankey (Frank de Ruwe). Na opmeringen van diverse bezoekers hierover is het Pietje inmiddels enigszins anders gestileerd. Naast de AI-plaatjes waarin de Koelpietjes staan, worden er sinds pakweg een half jaar ook historische verhalen en wetenswaardigheden door Koel-pietje gedeeld. Aan de tekst is te zien dat ook deze vaak en grotendeels (of helemaal) het product van AI zijn. Inhoudelijk is het heel algemeen, iets dat ook op andere zaken, bedrijven, situaties, steden van toepassing kan zijn. En als er dan eens concrete informatie komt, wordt de plank vaak volledig misgeslagen, wordt er de grootste onzin verteld. Bij Ouwe Leem zien we lang niet al die flauwekul voorbij komen en als dat al gebeurt, is het niet altijd een reactie waard. Maar soms wel.

Waarom is het nodig dit te stoppen?

Ik heb natuurlijk niets tegen leuke en toegankelijke verhalen. Ik hoop dat ik die zelf ook schrijf. Het probleem is dat ze vaak door AI zijn gemaakt en dus veel flauwekul en onzin bevatten. Vervolgens is dat onzinverhaal opnieuw een digitale bron voor AI. Zo wordt de nonsens verder verspreid door mensen die ook AI gebruiken en dat zijn er veel nu bij de zoekacties steeds als eerste de AI-optie verschijnt. Op die manier drukt AI het echte verhaal 'digitaal' weg. Zeker omdat er over de mijngeschiedenis in verhouding nog niet zo veel digitaal materiaal is. Op die manier is wat KoelPietje doet slecht voor onze geschiedenis. Hij maakt er door AI (en de afwezige controle) een parodie van. Zoals bij de locatie van het Welterhuuske dat volgens Koel-Pietje ergens op de Molenberg/Heerlerbaan moest zijn. Verleden week was het weer eens zover. Koel-Pietje gaf een geschiedenislesje over het oranje buizenkunstwerk dat tegen de wand van het ouder Oranje-Nassau administratriekantoor aan de Kloosterweg is bevestig. Het is ronduit hilarisch wat hij hierover schrijft. Ik denk dat Laurens Bisscheroux smakelijk met me mee zou lachen als hij nog onder ons was. Ik ga die flauwekul hier niet herhalen, maar geef in het kort aan hoe het wel zit. Iemand moet die misinformatie over ons geliefde mijnverleden toch een beetje controleren en rechtzetten. Ik weet, het is dweilen met de kraan open, maar dan is er toch weer een klein rood vlaggetje bij het 'Sjlap ge-Loel-Pietje' gezet als waarschuwing voor de onzin die op deze FaceBook-pagina wordt verkocht. Koel-Pietje schrijft vaker zijn verhalen te maken als eerbetoon voor de koempels. Nou, ik denk dat ze met zijn onzin niet blij zullen zijn. Vaak is het eerder te gek voor woorden of kun je het als een schande zien als je bewust ons mijnverleden zo verminkt. Andere keren is het zo verkeerd dat je er om moet lachen. Dat doe ik meer en meer, maar toch hoop ik van harte dat hij het over een tijd gewoon bij die plaatjes houdt. Die zijn leuk. En laat hij het historische werk over aan de mensen die er echt verstand van hebben. Dat lijkt me voor iedereen beter.

Het oranje buizen-kunstwerk aan de muur van het oude Oranje-Nassau-administratiekantoor heet 'Leidraad naar het centrum' en is gemaakt door de Antwerpse kunstenaar Narcisse Tordoir. Het werd in 1997 geplaatst nadat het monumentale gebouw (ontworpen door Dirk Roosenburg) was gerestaureerd door architect Jo Coenen.

​De sculptuur doet letterlijk dienst als een visuele gids die de weg wijst naar de binnenstad van Heerlen. De abstracte, driedimensionale stalen lijnen verbeelden een landschap met een bomengroep. De kunstenaar legde hiermee een symbolische verbinding met de oorsprong van de steenkoolmijnbouw: het levende groen en de plantenresten die miljoenen jaren geleden de basis vormden voor de kolenlagen in de ondergrond.

Marcel J.M. Put

(met dank aan Lian Strijards)